BÖBREK KANSERİ
Böbrek kanseri, böbrek dokusundaki hücrelerin kontrolsüz çoğalmasıyla ortaya çıkar ve en sık görülen alt türü renal hücreli karsinom (RCC)’dur. Genellikle 50 yaş üstünde görülür ve çoğu vaka tesadüfen görüntüleme sırasında saptanır.
Böbrek kanserlerinin büyük kısmı RCC grubundadır:
- Clear Cell Renal Cell Carcinoma (En sık): Hücre içi yağ ve glikojen birikimiyle karakterizedir; VHL gen mutasyonları sık görülür.
- Papiller Renal Hücreli Karsinom: Tip 1 ve Tip 2 olarak ayrılır; MET ve diğer genetik yolaklarla ilişkilidir.
- Kromofob RCC: Nadir ve genellikle daha iyi seyirlidir.
- Ürotelyal (Transizyonel) Karsinom: Böbrek havuzcuğundan gelişir; sigara ile güçlü ilişkilidir.
Nedenler
Böbrek kanserinin oluşumunda genetik ve çevresel faktörler etkilidir.
- Sigara en önemli çevresel risk faktörlerinden biridir.
- Obezite, yüksek tansiyon ve uzun süreli bazı kimyasal maruziyetleri (ör. kadmiyum) riski artırır.
- Genetik sendromlar (örn. VHL, Birt-Hogg-Dubé sendromu) daha nadir ancak belirleyici rol oynar.
Risk Faktörleri
- Sigara kullanımı
- Obezite
- Hipertansiyon
- Erkek cinsiyet
- Ailede böbrek kanseri öyküsü
- Zararlı kimyasallara maruz kalma
- Kalıtsal böbrek hastalıkları ve genetik sendromlar
Belirtiler
Erken dönemde sessiz olabilir. Ortaya çıktığında en sık görülen belirtiler:
- İdrarda kan
- Yan veya sırt bölgesinde ağrı
- Ele gelen karın kitleleri
- İştahsızlık, kilo kaybı
- Halsizlik
- Nadiren ateş
Korunma
- Sigaranın bırakılması
- Sağlıklı kilo kontrolü
- Tansiyonun düzenli takibi
- Kimyasal maddelerle temasta iş güvenliği
- Aile öyküsü olan bireylerde genetik değerlendirme ve yakın takip
