LENFOMALAR (HODGKIN VE NON-HODGKIN)

Lenfomalar, bağışıklık sisteminin bir parçası olan lenfatik dokulardan gelişen kanserlerdir. Lenf düğümleri, dalak, kemik iliği ve lenfatik organlar tutulabilir. Temel olarak iki ana gruba ayrılır: Hodgkin lenfoma (HL) ve Non-Hodgkin lenfoma (NHL). Bu iki grup hem mikroskobik yapı hem de klinik davranış açısından farklıdır.

Hodgkin Lenfoma: Hodgkin lenfoma, karakteristik Reed-Sternberg hücrelerinin varlığıyla tanınır. Genellikle genç erişkinlerde görülür ve tedavi başarısı yüksektir.

  • Klasik Hodgkin Lenfoma: En yaygın tiptir; alt tipleri nodüler sklerozan, miks hücreli, lenfositten fakir ve lenfositten zengin varyantlardır.
  • Nodüler Lenfositten Baskın Hodgkin Lenfoma: Daha nadirdir; seyri daha iyi ve farklı biyolojik özelliklere sahiptir.

Kesin nedeni bilinmez; ancak:

  • EBV (Epstein-Barr virüsü) enfeksiyonu
  • Bağışıklık sisteminin zayıflaması
  • Genetik yatkınlık
    rol oynayabilir.

Risk Faktörleri

  • Genç yaş veya ileri yaş pikleri
  • Erkek cinsiyet
  • Ailede HL öyküsü
  • EBV enfeksiyonu
  • Bağışıklık yetmezlikleri

Belirtiler

  • Ağrısız lenf bezi büyümesi (boyun, koltuk altı, kasık)
  • Ateş
  • Gece terlemesi
  • Kilo kaybı
  • Yorgunluk
  • Alkol aldıktan sonra lenf düğümlerinde ağrı (HL’ye özgü olabilir)

Korunma

Spesifik bir korunma yöntemi yoktur; bağışıklığın güçlü tutulması ve enfeksiyonların doğru yönetimi önemlidir.

Non-Hodgkin Lenfoma (NHL): Non-Hodgkin lenfoma, B, T veya NK hücrelerinden köken alan geniş bir lenfoma grubudur. Biyolojik davranışı oldukça değişken olabilir; bazı tipler çok yavaş ilerlerken bazıları agresiftir. En sık görülen tip diffüz büyük B hücreli lenfoma (DLBCL)’dır.

  • B-Hücreli Lenfomalar:
    • Diffüz büyük B hücreli lenfoma (DLBCL)
    • Foliküler lenfoma
    • Mantle hücreli lenfoma
    • Marginal zon lenfoma
  • T/NK Hücreli Lenfomalar:
    • Periferik T hücreli lenfoma
    • Anjioimmünoblastik T hücreli lenfoma
    • Nadir NK hücreli tipler

Nedenler

  • Kronik enfeksiyonlar (H. pylori, HBV, HCV, HIV, HTLV-1)
  • Bağışıklık sistemi baskılanması
  • Otoimmün hastalıklar
  • Kimyasal madde maruziyeti
  • Genetik değişiklikler (BCL2, BCL6, MYC gibi)

 

 

Risk Faktörleri

  • İleri yaş
  • Bağışıklık yetmezliği (organ nakli, HIV vb.)
  • Bazı enfeksiyonlar
  • Otoimmün hastalıklar
  • Erkek cinsiyet
  • Ailede lenfoma öyküsü

Belirtiler

  • Ağrısız lenf bezi büyümesi
  • İştahsızlık ve kilo kaybı
  • Ateş ve gece terlemeleri
  • Sürekli yorgunluk
  • Karın şişliği (dalak-karaciğer büyümesi)
  • Ciltte döküntü (T hücreli tiplerde)

Korunma

  • Kronik enfeksiyonların tedavi edilmesi
  • Bağışıklığın korunması
  • Gereksiz kimyasal maruziyetten kaçınma
  • Riskli grupların düzenli takip edilmesi