RAHİM AĞZI (SERVİKS) KANSERİ

Rahim ağzı kanseri, serviksi oluşturan hücrelerin kanserleşmesiyle gelişir ve dünya genelinde önemli bir halk sağlığı sorunudur. Hastalığın en temel nedeni yüksek riskli HPV (insan papilloma virüsü) enfeksiyonudur. HPV aşısı uygulanması ile birçok ülkede görülme sıklığı belirgin şekilde azalmaktadır.

Alt Türler (Kısa)

• Skuamöz Hücreli Karsinom: En sık görülen tiptir; serviksin dış kısmında gelişir.
• Adenokarsinom: Servikal kanalın iç kısmındaki glandüler hücrelerden köken alır.
• Adenoskuamöz ve nadir alt tipler daha az görülür.

Hastalığın ana nedeni HPV tip 16 ve 18 gibi yüksek riskli suşlarla uzun süreli enfeksiyondur. HPV enfeksiyonu hücre DNA’sında bozulmaya, tümör baskılayıcı genlerin (ör. TP53, RB1) işleyişinin engellenmesine yol açar.

Risk Faktörleri

• HPV enfeksiyonu (en güçlü risk)
• Çok partnerli cinsel yaşam
• Bağışıklık sisteminin zayıflığı
• Sigara
• Uzun süreli doğum kontrol hapı kullanımı
• Erken yaşta cinsel ilişki
• Düşük sosyoekonomik koşullar (tarama erişimini azaltır)

Belirtiler

• Cinsel ilişki sonrası kanama
• Adet arası düzensiz kanama
• Kötü kokulu vajinal akıntı
• Pelvik ağrı
• İleri evrede bacaklarda şişlik veya idrar problemleri

Korunma

• HPV aşısı (en güçlü korunma yöntemidir)
• Düzenli smear ve HPV testi
• Sigaranın bırakılması
• Güvenli cinsel yaşam
• Bağışıklığın güçlü tutulması